İş

Kripto Endüstrileri: Bölüm 2 | En Büyük Katman-1 Ağları

Investing.com – Kripto şubeleri hakkındaki makale dizimiz ilk bölümde sektörde makul amaçlarla faaliyet gösteren segmentleri kategorize ettik. Bu bölümde, piyasa fiyatına göre sıralanan ilk 10 katman-1 Blockchain ağından bahsettik.

bitcoin

Kripto şubesindeki ilk ve en büyük katman-1 Blockchain ağı olan Bitcoin, bugün 530 milyar dolara yakın piyasa değerine sahip. Bitcoin, güç ağırlıklı karmaşık hesaplamalar kullanan bir algoritma aracılığıyla yeni blokları doğrulayan bir çalışma kanıtı konsensüs sistemi kullanır.

Bitcoin ağı, Blockchain ağları arasında en sadık ve merkezi olmayan platform olarak bilinir. Bitcoin en güvenilir ağ olma unvanına sahipken bir blok oluşumunun 10 dakika ile 1 saat arasında sürmesi hız sorunu olarak görülüyor. Ayrıca blockchain ağındaki süreçlerin doğrulanması ve yeni blokların oluşturulması için yüksek güç kullanılması, ağ için son yıllarda daha fazla üzerinde durulan bir çevre sorunu olarak görülmektedir.

Anonim geliştiricisi Satoshi Nakamoto tarafından klasik bankacılık sistemine tepki olarak 2009 yılında piyasaya sürülen Bitcoin, herhangi bir merkezi otoriteye bağlı olmadan orta şahıs fon transferini gerçekleştirmek için geliştirildi. Hal böyle olunca da yeni nesil bir ödeme aracı özelliği taşıyan Bitcoin, yıllar içinde küresel kabulünü arttırmış, klasik para birimleri karşısında fiyatını hızla yükseltmiş ve bir servet aracı olma özelliği kazanarak piyasa tarafından dijital altın olarak görülmeye başlanmıştır.

Kripto para birimi segmentinin merkezinde yer alan Bitcoin, bugün şubeye hakim olmaya devam ediyor ve hızla toplam piyasa değerinin neredeyse yarısına sahip oluyor.

Ethereum

Kripto para sektörünü Bitcoin’den sonra farklı bir boyuta taşıyan Ethereum, 2015 yılında aralarında Vitalik Buterin’in de bulunduğu birçok yazılımcı tarafından geliştirildi.

Ethereum ağı ile akıllı sözleşmeler adı verilen programlanabilir sözleşmelerle gelişen segment, 2015’ten sonra daha hızlı bir ivme ile büyümesini artırdı. Ethereum şu anda merkezi olmayan uygulamaların geliştirilmesi için açık kaynaklı bir Blockchain ağı olarak çalışan ikinci en büyük katman-1 ağıdır. Bitcoin ağına benzer bir yapıya sahip olan Ethereum, yazılım sistemine göre sektöre daha fazla işlevsellik katmıştır.

Ethereum ağının temelini oluşturan akıllı sözleşmeler, Blockchain ağında belirli koşulların üzerine yazıldığı ve bu koşulların sağlandığı sürece kendi kendine çalışan yazılımlar olarak biliniyor.

Ethereum, çıkış adımında Bitcoin’e benzer şekilde Proof of Work gibi ağır bir konsensüs çalışma sistemine sahipken, Eylül 2022’de Proof of Stake sistemine geçilerek ağda değerli bir güncelleme gerçekleşti. Böylece Ethereum madenciliği, yüksek güçlü ekipmanlar kullanmak yerine Ethereum varlıklarını kilitleyerek doğrulayıcı olarak çalışan kişi ve kurumlardan oluşan bir ağın işletilmesi ile çok daha çevre dostu bir Blockchain ağı haline geldi.

kardan

Cardano, Ethereum kurucu ortağı Charles Hoskinson gruptan ayrılmaya ve kendi Blockchain ağını geliştirmeye karar verdiğinde ortaya çıktı. 2015 yılında Hoskinson liderliğinde kurulan Cardano ağı, Ethereum’un 2022’de geçtiği Proof of Stake modelinin bir Blockchain ağında başarıyla uygulandığı ilk katman-1 ağı unvanına sahiptir.

Cardano, yıllardır sorunsuz çalışan bir Blockchain ağı olmasının yanı sıra düşük işlem fiyatları, yüksek merkeziyetsizlik oranı ve Ethereum’dan daha yüksek işlem hızı gibi özellikleriyle de yıllardır öne çıkan bir ağ olmuştur. Ayrıca akıllı sözleşme özelliğinin Cardano ağına görece geç eklenmesi, hızla gelişen bu segmentte Blockchain ağının geride kalmasına neden oldu.

2021 yılında Cardano ağına akıllı sözleşme özelliğinin eklenmesinin ardından ağ üzerinde geliştirilen merkezi olmayan uygulamalar hızla arttı. Ancak DeFi’de Ethereum’a rakip olarak görülen ağın pazar payı, Ethereum ağına göre oldukça düşük kalmaya devam ediyor.

BNB

Binance’in kuruluşundan 3 yıl sonra, 2020’de kullanıma sunulan Binance Smart Chain (BSC), hızla en büyük 1. kademe ağlardan biri haline geldi. Akabinde, ekosistemin genişlemesiyle Blockchain ağı, ademi merkeziyetçiliği artırmak için BNB Zinciri olarak markalandı.

BNB Zinciri, açık kaynaklı, çok zincirli merkezi olmayan bir Blockchain ağı olarak çalışır. BNB, işlem fiyatı olarak ağda bir yönetişim belirteci olarak kullanılır. BNB Zinciri, günümüzün gelişen ekosistemiyle GameFi, SocialFi ve Metaverse bölümü dahil olmak üzere birçok projeyi barındırmak için geliştirildi.

Kısa sürede sektörün en çok tanınan Blockchain ağlarından biri haline gelen BNB Chain, BNB Beacon Chain (BC) ve BNB Smart Chain (BSC) olarak adlandırılan iki Blockchain ağından oluşuyor. BC, BNB Zincirinin yönetiminden sorumludur. Ayrıca ağda staking ve oylamanın yönetildiği ağdır. BSC ise Ethereum Virtual machine (EVM) ile uyumlu çok zincirli bileşen ağı olarak çalışır.

solmak

Ethereum’a rakip olarak geliştirilen bir diğer katman-1 Blockchain ağı olan Solana, yüksek performanslı, düşük işlem fiyatlarına sahip ve ölçeklenebilirlik açısından diğer ağlardan farklılaşmaya çalışan bir ağ olarak biliniyor.

Solana ağının öne çıkan özellikleri arasında saniyede 65.000 işlem yapabilme kapasitesi öne çıkıyor. Ayrıca düşük işlem fiyatı ve yüksek ölçeklenebilirliği ile geliştiriciler tarafından yoğun talep gören bir ağdır.

Solana ağı, mutabakat mekanizması olarak Tarih Kanıtı (POH) mekanizmasını kullanarak kendisini diğer ağlardan ayırır. POH, kısaca Blockchain ağında her bloğun zaman damgasının oluşturulduğu ve böylece ağın güvenliğini sağlayan mekanizma olarak bilinir. Solana, Rust yazılım dili ile uyumlu bir şekilde çalışırken, bu özellik geliştiricilerin ağ üzerinde uygulamaları daha hızlı ve kolay bir şekilde geliştirmelerine olanak sağlıyor.

Solana Blockchain’in yerel varlığı SOL, ağdaki işlem fiyatlarını ödemek, doğrulayıcılara ödeme yapmak ve ağın yönetimine katılmak için kullanılır. Bu kullanımların yanı sıra DeFi alanında ve NFT piyasalarında SOL token kullanımı da oldukça fazladır.

puantiye

Polkadot, merkezi olmayan uygulamaların geliştirilmesi için kullanılan bir başka katman-1 Blockchain ağıdır. Polkadot, temel olarak farklı Blockchain ağlarının ortasında bir köprü görevi gören Blockchain ağı olarak bilinir.

Polkadot’un bu özelliği ile kripto para sektöründeki ölçeklenebilirlik sorununa odaklanan geliştiriciler, parachain adı verilen özel bir Blockchain oluşturma özelliği ile diğer ağlardan ayrılıyor. Polkadot çalışma prensibine göre farklı Blockchain ağlarının birbiriyle bağlantı kurmasını sağlar. Bu etkileşim sayesinde daha önce yeni özelliklere sahip uygulamalar geliştirmek mümkün oluyor.

Polkadot’u diğer Blockchain ağlarından ayıran özellikleri arasında birçok ağın bir arada çalışabildiği bir platform olarak öne çıkıyor. Bu sayede ağa özel geliştirilen mutabakat sistemi sayesinde farklı ağlardaki bilgiler daha hızlı ve daha güvenli bir şekilde işlenebilmektedir.

Polkadot ağının yerel varlığı DOT, ağı güvence altına almak için staking faaliyetlerinde ve yönetişim mekanizmasında kullanılır.

Çığ

Tier-1 Blockchain ağlarının ortasında hız ve düşük işlem fiyatına odaklanan bir diğer ağ olan Avalanche, ölçeklenebilirlik özelliği ile öne çıkıyor.

Ayrıca farklı Blockchain ağlarını destekleyerek esnek bir ağ olarak bilinen Avalanche, bu sayede varlık transferini kolaylaştırıyor. Ağın öne çıkan diğer özelliklerinin başında yüksek güvenlik gelirken, ikili harcamaların önüne geçmek için Blockchain ağında özel bir mutabakat sistemi kullanılıyor.

Tüm bu özellikler, Avalanche ağını merkezi olmayan finans uygulamaları için tercih edilen platform haline getirdi. Avalanche ayrıca merkezi olmayan uygulamaların geliştirilmesini kolaylaştıran birçok araç ve kaynağa sahip geliştiriciler için ideal bir platformdur.

Avalanche ağının kullanım alanlarının ortasında DeFi uygulamalarının yanı sıra ödeme sistemleri gibi pek çok alan yer alıyor. Ayrıca Blockchain ağı, token verme ve akıllı sözleşme yazma gibi özelliklere de sahiptir.

Bitcoin Nakit

Bitcoin Cash, bir Bitcoin çatalı olarak geliştirilen başka bir katman-1 ağı olarak çalışır. Bitcoin Cash ağı, kripto para birimi BCH işlemlerinin kaydedildiği ve doğrulandığı dağıtılmış bir bilgi tabanıdır.

Bitcoin Cash Blockchain ağı, Bitcoin’den farklı olarak daha büyük bloklardan oluşur. Böylece ağdaki süreçlerin daha hızlı ve daha düşük fiyata yürütülmesi sağlanmaktadır. Ağ, bilgileri madenciler tarafından doğrulanan ve bloklara eklenen bir Proof of Work mutabakat mekanizması kullanır.

aptos

Aptos ağı, eski Facebook çalışanları tarafından geliştirilen en yeni katman-1 ağlarından biridir.

Aptos, Move yazılım dilini kullanarak akıllı bir sözleşme platformu olarak güvenilir, ölçeklenebilir ve yükseltilebilir bir Proof of Stake altyapısı vaat ediyor. 2022 yılında Web3 odaklı bir misyonla başlatılan Aptos, Andressen Horowitz ve diğer Web3 odaklı girişim sermayesi şirketlerinden değerli yatırımlar alarak hızla büyüdü.

Aptos, ağın paralel yürütme motoru (Block-STM) sayesinde saniyede 13 binden fazla işlem ve düşük işlem maliyetleri vaadiyle geliştirildi.

Çoğu Blockchain ağı, akıllı sözleşmeleri sırayla çalıştırır veya çok fazla güç gerektiren gelişmiş performans için çok büyük bir paralel iş yüküne sahiptir. Aptos ağının aksine, tüm işlemler eş zamanlı olarak işlenir ve daha sonra doğrulanır. Akabinde çakışmaları tespit eden ve yöneten STM (software process memory) sistemi sayesinde başarısız olan süreçler iptal edilerek yeniden işlenir.

Hedera Hashgrafı

Hedera Hashgraph, yapısal olarak diğer büyük Blockchain ağlarından farklı, ancak benzer işlemleri gerçekleştiren merkezi olmayan dağıtılmış bir ağ olarak bilinir. Hedera ağı, süreçleri işlerken daha verimli olan güvenilir ve doğrulama algoritmalarıyla öne çıkıyor.

Ağların aksine Hedera Hashgraph, dağıtılmış genel defterini Blockchain yerine hashgraph teknolojisine uygular. Böylece hashgraph tabanlı ağ, açık bir defter yerine Blockchain ağına alternatif bir teknikle kripto para birimini destekliyor.

Hashgraph teknolojisinin Blockchain’e göre birçok olağanüstü avantajı vardır. Bunların arasında madencilik mekanizmasının uygulanmaması, onu ispatın karşılığı olarak çevre dostu bir ağ haline getiriyor. Blockchain ağı olmasa da yüksek performans ve kapasitede çalışabilen ağ, örneğin güvenlik ve anonimlik sağlayarak değerli bir alternatif olarak karşımıza çıkıyor.

Şu anda Hedera, kripto endüstrisinde hashgraph teknolojisini kullanan tek platformdur ve ağın yerel para birimi olan HBAR’ı tek hashgraph tabanlı kripto para birimi yapar. Ancak Hedera, geliştiricilerin Hedera Hashgraph ağında çalışan kendi kripto varlıklarını oluşturabilmeleri için ayrıntılı talimatlar ve kaynak kodu örnekleri içeren API istekleri sağlar.

Author: Günay Caymaz

dogansehirhaber.xyz

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu